CPB Blog

Factblog: Enorme verschillen in loonkosten tussen eurolanden

Jos Ebregt | 20-12-2011 | Internationale economie

2011 is het jaar waarin de enorme verschillen tussen eurolanden in de spotlights kwamen te staan. In Noord-Europa is het overheidstekort dit jaar gemiddeld 3,6% bbp. In Zuid-Europa (Griekenland; Italië, Spanje en Portugal) is het hoger: 5,3% bbp. Ook wat betreft de overheidsschuld zijn de verschillen groot: 80% bbp in Noord- en 105% bbp in Zuid-Europa. Nog wat onderbelicht zijn de internationale verschillen in handelsbalans en prijsconcurrentiepositie. Noord-Europa heeft een overschot op de betalingsbalans van 2% bbp, terwijl Zuid-Europa een fors tekort heeft van 4% bbp. Dit komt in de eerste plaats door verschillen in prijsconcurrentiepositie. Het CPB heeft een uitgebreide database over de internationale loonkostenontwikkeling. Voor de prijsconcurrentiepositie gaat het om de ontwikkeling van de loonkosten gecorrigeerd voor productiviteitsgroei . Deze grootheid wordt aangeduid als loonkosten per eenheid product. Uitvoer is nog altijd goeddeels goederenuitvoer en daarom gaat het vooral om de loonkosten in de verwerkende industrie. Op dit punt zijn de verschillen tussen eurolanden enorm. In Noord-Europa zijn de loonkosten per eenheid product in 2011  1% lager zijn dan in 1999, het jaar van de invoering van de euro. In Zuid-Europa daarentegen zijn zij in dezelfde periode met 32% gestegen.

Een structurele oplossing van de eurocrisis is onmogelijk zonder verkleining van dit verschil in concurrentiekracht. Dit kan deels door productiviteitsverhogende, structurele hervormingen in het zuiden. Maar daarnaast zal de nominale stijging van de loonkosten in het zuiden benedengemiddeld en in het noorden juist bovengemiddeld moeten zijn om de eurocrisis structureel op te lossen.

Jos Ebregt en Wim Suyker