CPB Document 34
Equal Rules or Equal Opportunities? Demystifying Level Playing Field

ISBN: 90-5833-133-4

Oktober 2003

Marja Appelman, Joeri Gorter, Mark Lijesen, Sander Onderstal, Richard Venniker

Pleidooien voor een gelijk speelveld, zoals in de internationale handel, zijn vaak zwak onderbouwd. Dit komt omdat vaak niet duidelijk is wat een gelijk speelveld precies betekent. Maar zelfs als het duidelijk zou zijn wat het pleidooi inhoudt, dan nog is een gelijk speelveld niet altijd wenselijk vanuit economisch perspectief. Om de betekenis van een gelijk speelveld duidelijk te maken introduceren we twee interpretaties van het begrip.

• Gelijk speelveld in termen van regels: alle regels zijn hetzelfde voor alle bedrijven. Met 'regels' worden alle vormen van overheidsbeleid bedoeld, zoals wetgeving en subsidies. Een speelveld is gelijk in termen van regels wanneer de regels symmetrisch zijn: dezelfde niet-discriminerende regels zijn van toepassing voor alle (verschillende) bedrijven in een markt. Oftewel: twee bedrijven in een gelijke situatie worden gelijk behandeld.
• Gelijk speelveld in termen van uitkomst: alle bedrijven hebben een gelijke verwachte winst.

Bedrijven hebben een gelijk speelveld in termen van uitkomst wanneer ze dezelfde kenmerken bezitten (bijvoorbeeld dezelfde productiekosten en strategische mogelijkheden) en de regels symmetrisch zijn. Wanneer bedrijven niet dezelfde kenmerken bezitten, kan de overheid een gelijk speelveld in termen van uitkomst creëren door het bedrijf met een concurrentienadeel te compenseren (bijvoorbeeld via subsidies).
De eerste conclusie van het rapport is dat een gelijk speelveld in termen van regels wenselijk is, al zijn er uitzonderingssituaties.
De tweede conclusie uit het rapport is dat het nastreven van een volledig gelijk speelveld in termen van uitkomst nooit wenselijk is, maar dat het in geval van marktfalen wenselijk kan zijn om het speelveld in bepaalde mate te effenen.
Het rapport introduceert een afwegingskader op basis waarvan beleidsmakers een vraagstuk over een gelijk speelveld kunnen analyseren. Het afwegingskader maakt duidelijk dat in zijn algemeenheid niet kan worden gezegd of een pleidooi voor een gelijk speelveld gerechtvaardigd is of niet. Het is nodig om zich te concentreren op de beleidsvraagstukken achter het pleidooi, zoals beleidsvraagstukken die betrekking hebben op marktfalen, dynamische efficiëntie, herverdeling van inkomen en verschillen in preferenties tussen landen.

Persbericht

Uitgebreide Nederlandstalige samenvatting

Download het gehele document als PDF-bestand (491 Kbytes)

(Download help)

| Top |