Vergrijzing
Nederlanders worden steeds ouder. Dat is een teken van toegenomen welvaart, maar stelt de samenleving ook voor een aantal uitdagingen. Zonder aanpassingen zijn de collectieve voorzieningen niet houdbaar.
Het verlaagt de toch al lage dekkingsgraad van pensioenfondsen, hetgeen de vraag opwerpt of het huidige pensioencontract nog wel houdbaar is. Een hogere pensioenleeftijd kan een stukje van de oplossing van beide uitdagingen zijn. Maar zorgt ook weer voor een nieuwe puzzel: hoe houden we oudere werknemers actief?
Agenda
Er zijn op dit moment geen activiteiten gepland.
CPB-onderzoek naar vergrijzing
Het CPB-onderzoek naar vergrijzing bevat drie thema’s:
- Houdbaarheid van de overheidsfinanciën
- Pensioenen
- Arbeidsmarkt ouderen
Houdbaarheid van de overheidsfinanciën
Op het moment dat Nederlanders 65 jaar worden is hun resterende levensverwachting nog 22,5 jaar. Een lange periode, waarin zij niet werken maar wel AOW ontvangen en relatief hoge ziektekosten maken. Op dit moment zijn er nog vier werkenden voor elke oudere, maar dit aantal neemt snel af tot slechts twee in 2040.
In de komende decennia stijgen hierdoor de uitgaven van de overheid veel sneller dan de inkomsten. Om te voorkomen dat tekorten snel oplopen en de schuld ver boven de 100% van het nationale inkomen uitkomt zal de overheid maatregelen moeten nemen. De omvang van deze maatregelen, ook bekend als het houdbaarheidstekort, wordt in Vergrijzing Verdeeld geraamd op 4,5% bbp, ofwel 29 mrd euro.
Pensioenen
De afspraken in aanvullende pensioenregelingen ademen nog de geest van enkele decennia geleden. Premieaanpassingen aangevuld met indexatiekortingen waren voldoende om pensioenfondsen financieel gezond te houden. Vergrijzing en crisis werpen de vraag op of deze afspraken niet zouden moeten worden herzien.
Zou afstempeling van pensioenrechten niet regel moeten worden in plaats van uitzondering? Zou het niet beter zijn geen garanties in regelingen op te nemen? Zouden pensioenregelingen niet enigerlei vorm van keuzevrijheid voor de deelnemers aan pensioenregelingen moeten aanbieden?
Deze vragen komen terug in het werk binnen het programma Pensioenen, dat medegefinancierd wordt door Netspar in de vorm van het Netspar thema "Multi-Pillar Pension Schemes and Macroeconomic Performance".
Arbeidsmarkt ouderen
De arbeidsmarktparticipatie van ouderen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. En bij een stijging van de pensioengerechtigde leeftijd zal deze participatie verder toenemen. Welke factoren spelen een rol bij deze stijgende participatie? En welke werkzaamheden verrichten ouderen, en tegen welke beloning?
Presentatie 'Pensioenen en de economie'
Dit is de presentatie die door Casper van Ewijk gebruikt is tijdens het 19e Jaarcongres Pensioenactualiteiten, in Amsterdam.
CPB Presentatie | 21‑03‑2012 | Download (PDF document, 577.3 KB)
Heb je echt zo weinig voor je pensioen gespaard? Een analyse van niet-conventionele manieren van pensioensparen
De auteurs bestuderen de relatie tussen diverse spaarmotieven (zoals het sparen voor pensioen) en het spaargedrag.
CPB Discussion Paper 200 | 20‑12‑2011 | Download (PDF document, 831.3 KB)
Houdbaarheidseffect sociaal akkoord AOW, witteveenkader en vitaliteitspakket
Op verzoek van SZW zijn de effecten op de werkgelegenheid en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën van het ‘pensioenakkoord’ samen met het ‘vitaliteitspakket’ doorgerekend.
CPB Notitie | 15‑12‑2011 | Download (PDF document, 973.2 KB)
Leidt vergrijzing tot een hogere reële wisselkoers voor Nederland?
Als gevolg van de vergrijzing zal op lange termijn de vraag naar binnenlandse diensten, met name in de zorg, toenemen in verhouding tot het aanbod.
CPB Discussion Paper 197 | 8‑12‑2011 | Download (PDF document, 1014.1 KB)
Presentatie "Flankerend beleid bij een hogere pensioenleeftijd"
Dit is de presentatie die door Casper van Ewijk gebruikt is tijdens het "Pensioen Forum" op 28 september 2011 in het WTC".
CPB Presentatie | 28‑09‑2011 | Download (PDF document, 577.9 KB)
