Wonen

De overheid drukt op verschillende manieren een stempel op de woningmarkt. Subsidies, welstandsafspraken of bijvoorbeeld fiscale regelingen hebben gevolgen voor kopers, huurders, bouwers en corporaties. Vandaar dat het CPB veel onderzoek doet naar overheidsbeleid op dit terrein en het functioneren van deze markt.

• Het onderzoeksprogramma 'Wonen'
• Huur- en koopmarkt
• Doorrekeningen
• Toekomstig onderzoek
• Verschenen publicaties

De woningmarkt is een belangrijk onderzoeksterrein voor het CPB

Het onderzoeksprogramma 'Wonen'

Het CPB kent een speciaal onderzoeksprogramma 'Wonen'. Binnen dit programma is een breed project opgezet dat is gericht op het maken van analyses en verkenningen over bijvoorbeeld de woningbouw, de exploitatie van onroerend goed, het sociaal huurbeleid en de fiscale behandeling woningbezit.

Zo zijn in 2006 twee belangrijke studies verschenen: een onderzoek naar het functioneren van de koopwoningmarkt en een studie naar de effecten van hervorming van de fiscale behandeling van de eigen woning. In 2008 is een studie verschenen naar het functioneren van de huurwoningmarkt en het effect daarop regulering en subsidiëring van de huren.

naar boven

Huur- en koopmarkt

Koop- en huurwoningmarkt zijn echter communicerende vaten. In 2010 is daarom de brede woningmarktstudie verschenen. Daarin wordt het functioneren van huur- en koopwoningmarkt in hun onderlinge samenhang bestudeert. Het blijkt dan dat het huurwoningmarktbeleid ook implicaties heeft voor de prijzen van koopwoningen en dat de fiscale subsidie van koopwoningen de problemen met wachtlijsten op de huurwoningmarkt alleen maar groter maakt.

Ook is onderzocht wat de effecten zijn van alternatieve vormgeving van het woningmarktbeleid in den brede. Daarbij is niet alleen naar de lange termijn gekeken, maar is juist expliciet aandacht voor het beleidsaanpassingsproces en de effecten die tijdens dat aanpassingsproces optreden.

naar boven

Doorrekeningen 

Deze brede woningmarktstudie is weer gebruikt bij het doorrekenen van de beleidsvarianten ten behoeve van de Brede Heroverweging Wonen, het rapport van de ambtelijke werkgroep die in 2009 en 2010 in opdracht van het kabinet heeft onderzocht hoe de regering 20 % zou kunnen bezuinigen op woningmarktbeleid.

De studie is ook gebruikt bij de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen in de aanloop naar de verkiezingen van 9 juni 2010, en bij het doorrekenen van beleidsplannen tijdens de (in)formatie die op de verkiezingen volgde.

naar boven

Toekomstig onderzoek

Het onderzoek van het CPB naar het onderwerp wonen richt zich de komende tijd op op enkele aanpalende vragen: wat is de rol van financiële markten bij de ontwikkeling van de woningmarkt? Wat zijn de gevolgen van woningmarkthervormingen voor de vermogensontwikkeling van woningcorporaties? Hoe kan het instrumentarium conceptueel en empirisch verbeterd worden en wat betekent dit voor de inzichten in de effecten van woningmarktbeleid?

Dit onderzoek is allemaal vrij macro-economisch van aard. In toenemende mate is er echter ook belangstelling voor regionale ontwikkelingen. Waarom is in de ene regio sprake van leegstand terwijl er in andere regio's wachtlijsten van ettelijke jaren voor huurwoningen bestaan? Hoe hangen de woningmarkten in verschillende regio's samen? Daarbij spelen locatiekeuzebeslissingen een belangrijke rol en rijst de vraag in welke mate met name ruimtelijke ordeningsbeleidbeleid daarop van invloed is.

Onderzoek naar deze aspecten van wonen vertoont overlap met onderzoek naar effecten van ruimtelijk economisch beleid en gebiedsontwikkeling en wordt daar ook mee afgestemd. Ook wordt samen gewerkt met het Planbureau voor de Leefomgeving dat werkt aan een regionaal woningmarktmodel dat kan worden ingezet bij het onderzoek naar deze vraagstukken.

naar boven