Kopafbeelding publicaties CPB

Arbeidsaanbod en de conjunctuur: lessen uit de internationale ramingspraktijk en analyses van arbeidsmarktstromen

CPB Achtergronddocument, 24 maart 2017

Dit CPB Achtergronddocument bevat de uitkomsten van een enquête onder internationale experts naar de ramingsmethode van het arbeidsaanbod bij economische onderzoeksinstituten en een analyse van de relatie tussen arbeidsaanbod en de conjunctuur. Deze publicatie is Engelstalig.

Een accurate raming van het arbeidsaanbod is belangrijk voor de kwaliteit van de werkloosheidsraming. De meeste instituten die participeren in onze enquête onder internationale experts, ramen eerst het arbeidsaanbod en de werkgelegenheid en bepalen vervolgens de werkloosheid uit deze onderliggende projecties. De veertien instituten die wij hebben geïnterviewd, hebben meer gemeenschappelijk in de wijze waarop zij het arbeidsaanbod op korte tot middellange termijn ramen:

  • De kern van de modellen bestaat meestal uit een vermenigvuldiging van geraamde arbeidsparticipatiegraden en een bevolkingsprognose.
  • Groepen zijn belangrijk: de modellen maken vaak onderscheid naar leeftijd en geslacht en soms ook naar nationaliteit, opleiding of regio.
  • Bijna alle instituten modelleren de invloed van de conjunctuur en van beleidsmaatregelen op het arbeidsaanbod en maken handmatige aanpassingen op hun modeluitkomsten op basis van expert opinion.

Door de verschillen tussen instituten te analyseren kunnen verschillende trade-offs worden onderscheiden, namelijk tussen structuur en flexibiliteit en tussen mate van detail en de mate waarin verbanden nog kunnen worden gemodelleerd.

De empirische analyse naar de relatie tussen arbeidsaanbod en de conjunctuur laat onder meer zien dat groepen belangrijk zijn: de stromen tussen werkloosheid en non-participatie zijn relatief meer cyclisch voor vrouwen, jongeren en laagopgeleiden. Bovendien is het gebruik van stromendata zelf nuttig, omdat het licht werpt op de forse veranderingen in de bruto stromen tussen actief en inactief, die ten grondslag liggen aan de relatief kleine veranderingen van het arbeidsaanbod.

Uit dit onderzoek kunnen de volgende lessen worden getrokken:

  • Het gebruik van stromendata kan nuttig zijn voor het ontwerpen van zijlichten op (componenten van) de arbeidsaanbodraming van het CPB, bijvoorbeeld door middel van een stromenmodel, of een BVAR;
  • Groepen zijn belangrijk: niet alleen leeftijd en geslacht, maar ook herkomst en opleidingsniveau zijn mogelijk nuttig bij het modelleren van arbeidsaanbod.

Lees ook het kader ‘Stromen op de arbeidsmarkt: veel verborgen dynamiek en variatie’ in het Centraal Economisch Plan 2017.

Deel deze pagina