Kopafbeelding publicaties CPB

Een structurele analyse van arbeidsaanbod en onvrijwillige werkloosheid in Nederland

CPB Discussion Paper 312, 23 september 2015

In dit paper bestuderen we de rol van onvrijwillige werkloosheid op het arbeidsaanbod in Nederland. De meest eenvoudige modellen nemen aan dat mensen die willen werken, op de lange termijn een baan vinden die past bij hun voorkeuren.

Deze modellen gaan ervan uit dat op lange termijn vraagrestricties nauwelijks een rol spelen bij het vinden van een match op de arbeidsmarkt. Als vraagrestricties een belangrijke rol spelen, dan leidt deze vereenvoudiging in de modellen tot een overschatting van de werkgelegenheidseffecten van beleidsmaatregelen gericht op het stimuleren van arbeidsaanbod. Deze studie laat echter zien dat in Nederland vraagrestricties gemiddeld gezien nauwelijks een rol lijken te spelen.

We schatten een structureel model voor het arbeidsaanbod, dat rekening houdt met onvrijwillige werkloosheid. Dit doen we afzonderlijk voor verschillende groepen op de arbeidsmarkt (alleenstaanden, alleenstaande ouders, paren zonder kinderen en paren met kinderen). We maken gebruik van een rijke administratieve dataset voor Nederland over de periode 2006-2009. Met behulp van informatie over het zoekgedrag van mensen bepalen we de determinanten van onvrijwillige werkloosheid. Vervolgens vergelijken we de resultaten met de resultaten van het standaardmodel zonder onvrijwillige werkloosheid.

De schattingsresultaten laten zien dat de gemiddelde arbeidsaanbodelasticiteiten in het model met onvrijwillige werkloosheid slechts een fractie lager zijn dan in het model zonder onvrijwillige werkloosheid. Een belangrijke verklaring hiervoor is het lage aandeel onvrijwillige werkloosheid in de periode 2006-2009. Simulaties van verschillende beleidsmaatregelen bevestigen dat de opwaartse bias in de gemiddelde arbeidsaanbodreacties beperkt is in het model zonder onvrijwillige werkloosheid. Alleen voor subgroepen die relatief vaak onvrijwillig werkloos zijn, zoals lager opgeleiden en immigranten, vinden we een relatief hoge opwaartse bias in het model zonder onvrijwillige werkloosheid.

De conclusie van deze studie is dat het standaard-arbeidsaanbodmodel, zonder onvrijwillige werkloosheid, een goede langetermijnvoorspelling geeft van de effecten van belastingmaatregelen zolang het niveau van onvrijwillige werkloosheid niet te hoog is.

Deel deze pagina