Kopafbeelding publicaties CPB

Leidt een hogere beloning tot behoud van leraren in het voortgezet onderwijs?

CPB Discussion Paper 316, 4 december 2015

Dit onderzoek gaat in op de vraag in hoeverre een hogere beloning voor leraren in het voortgezet onderwijs hun beslissing om leraar te blijven beïnvloedt. Om deze vraag te kunnen beantwoorden, maken we gebruik van een beleidsmaatregel die heeft geleid tot regionale verschillen in de beloning van leraren in het voortgezet onderwijs in Nederland.

Vanaf 2009 kregen scholen in de Randstad, in vergelijking met scholen buiten de Randstad, extra geld om meer leraren in een hogere salarisschaal te plaatsen. Het betrof een totale additionele bekostiging van 290 miljoen euro over de periode 2009-2014. Deze zogenoemde versterking van de Functiemix in de Randstad heeft ertoe geleid dat in 2014 bijna 20 procentpunt meer leraren in een hogere salarisschaal zijn geplaatst dan op scholen buiten de Randstad. Eenmaal in de hogere salarisschaal, kregen de leraren uitzicht op een 17 procent hogere beloning, ofwel 7200 euro bruto op jaarbasis. Doel van deze beleidsmaatregel was om de beloningsachterstand ten opzichte van banen buiten het onderwijs te verkleinen en (toekomstige) lerarentekorten in de Randstad te bestrijden.

De belangrijkste bevinding van dit onderzoek is dat we geen effecten vinden van deze hogere beloning op de kans om leraar te blijven. We hebben de uittreedkans van leraren in de Randstad vergeleken met die van leraren buiten de Randstad. Elk jaar treedt ongeveer 7%  van de leraren uit het lerarenberoep, zowel binnen als buiten de Randstad. Dit percentage is na de invoering van de hogere beloning voor de leraren in de Randstad niet veranderd ten opzichte van leraren buiten de Randstad. De hogere beloning heeft er wel voor gezorgd dat een iets groter deel van de leraren in de Randstad blijft werken en niet kiest om elders een baan als leraar te aanvaarden. De jaarlijkse kans voor een leraar om te switchen van een school in de Randstad naar een school buiten de Randstad is gedaald met 0,4 procentpunt. Dit komt overeen met ongeveer 125 leraren per jaar die niet van regio veranderd zijn op een totaal van circa 30 duizend werkzame leraren in de Randstad. Onze bevindingen suggereren daarnaast dat het beleid heeft geleid tot meer deelname aan formele scholing. Het jaarlijkse aandeel leraren dat een aanvraag doet voor een lerarenbeurs, om zo deel te nemen aan een bachelor of masteropleiding, is door de regionale versterking van de Functiemix gestegen van 2.3 naar 3.2 procent. Deze bevinding is consistent met de opzet van het beleid, waarbij een van de overeengekomen criteria voor plaatsing in een hogere salarisschaal is dat leraren meer kwalificaties of extra expertise verwerven. 

Deel deze pagina