Kopafbeelding publicaties CPB

Mogelijke economische gevolgen van TTIP voor Nederland en de EU

CPB Discussion Paper 331, 14 juli 2016

De Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS) zijn in onderhandeling over een handelsovereenkomst, onder de noemer van TTIP (Transatlantic Trade & Investment Partnership). De economische effecten van dit handelsverdrag worden onderzocht met Worldscan, het algemeen-evenwichtsmodel van het CPB voor de analyse van langetermijnvraagstukken in de internationale economie. TTIP heeft naar verwachting een positief effect op de handel tussen de EU en de VS en op de investeringen en economische groei in beide gebieden. Nederland profiteert hiervan met een toename van het bbp met 1,7% in 2030.

De onderhandelingen tussen de EU en de VS zijn nog gaande. Om de mogelijke effecten van deze onderhandelingen in te schatten, gebruiken wij een scenarioanalyse. Verwacht wordt dat de belangrijkste economische effecten van TTIP worden gegenereerd door afschaffing van de douanerechten en gelijktrekken van regelgeving. Deze harmonisatie gebeurt zonder verlaging van de standaarden die volgens de Europese Commissie niet-onderhandelbaar zijn. In het basisscenario worden de bestaande tarieven afgeschaft en zorgt gedeeltelijke harmonisatie van de regelgeving voor een vermindering van de non-tarifaire handelsbelemmeringen met ongeveer 14%. In alternatieve scenario’s variëren wij de mate van harmonisatie, wat zorgt voor grotere of kleinere vermindering van de non-tarifaire handelsbelemmeringen.

De Nederlandse uitvoer naar de VS stijgt met 95% door de daling van tarieven en non-tarifaire handelsbelemmeringen. Dit heeft op termijn een positief effect op het bbp in Nederland van 1,7%. Deze potentiële voordelen zijn hoger dan die voor de EU en de VS (voor beide ongeveer 1% toename van het bbp). TTIP zorgt voor een verschuiving van productie en werkgelegenheid tussen sectoren, die is echter kleiner dan de normale sectorale verschuivingen. TTIP zorgt ook voor een verschuiving van de handel tussen landen. Doordat de handel tussen de EU en de VS aanzienlijk toeneemt, zal de intra-EU-handel en de handel met derde landen verminderen. Toch zullen de totale uitvoer- en inkomenseffecten op deze derde landen relatief klein zijn: de uitvoerdaling is kleiner dan een procent, de afname van het bbp blijft dicht bij nul.

De verwachte economische baten kunnen worden beschouwd als een ondergrens, omdat we geen rekening houden met de mogelijke gevolgen van de toegenomen buitenlandse directe investeringen, noch met de dynamische voordelen van handel in termen van concurrentie, innovatie en productiviteit. Deze resultaten zijn in overeenstemming met andere TTIP-studies, maar zijn afhankelijk van het uiteindelijke TTIP-akkoord.

Deel deze pagina