Kopafbeelding publicaties CPB

Omgaan met onzekerheid in beleid

CPB Bijzondere publicatie 67, 29 maart 2007

Onzekerheid speelt een rol op vele beleidsterreinen, zoals bij dierziektecrises, het klimaatbeleid of het begrotingsbeleid. Kennis over risico's wordt ook steeds belangrijker, zowel door de groeiende complexiteit van de beleidsomgeving als door hoge economische, maatschappelijke en politieke kosten van beleidsfouten.

Lees ook het bijbehorende persbericht.

Tegelijkertijd blijkt het voor beleidsmakers moeilijk te zijn om bij het formuleren van beleid goed rekening te houden met relevante onzekerheden.

Deze publicatie is het eindrapport van de conferentie Omgaan met Onzekerheid in Beleid, opgesteld door het Centraal Planbureau en het Milieu- en Natuurplanbureau. De conferentie werd op 16 en 17 mei 2006 gehouden in Den Haag. Op basis van de bijdragen aan de conferentie konden de organisatoren een reeks aanbevelingen doen voor een betere omgang met onzekerheid.

Het zwaartepunt van de conferentie lag bij het uitwisselen van ervaringen en het zoeken naar best practices op vijf verschillende beleidsterreinen waar onzekerheid een prominente rol speelt. Na een inleiding van de toenmalige staatssecretaris Van Geel is concreet gesproken over:

  • De aanpak van dierziektecrises
  • Het veiligstellen van de energievoorziening
  • Het effect van onzekere conjuncturele schokken op de begroting
  • Veranderende inzichten over de inrichting van het landelijk gebied
  • Onzekerheden over oorzaken en gevolgen van luchtverontreinigingen

Op basis van de ervaringen met deze cases concluderen de auteurs dat er diverse mogelijkheden zijn om beter om te gaan met onzekerheid. Zo zou het idee dat experts alles weten, en beleidsmakers niets, verlaten moeten worden.

Verder moeten wetenschappers, beleidsadviseurs en beleidsmakers accepteren dat het ondoenlijk is om elke onzekerheid weg te nemen. Men zou ook de druk moeten weerstaan tot kwantificeren van niet-kwantificeerbare onzekerheid. Verder is het aan te bevelen om ruimte te laten voor 'dissidente' geluiden.

Voorts zou het goed zijn om bij onzekere beleidsdossiers een 'houdbaarheidsdatum' vast te stellen: na verloop van tijd moet de wetenschappelijke stand van zaken opnieuw beoordeeld worden, op basis waarvan het beleid kan worden herzien (planned adaptation). Tenslotte doen ministeries er goed aan onder hun werknemers bewustzijn te kweken over onzekerheid, want onzekerheid zal blijven bestaan, dat is zeker.

Deel deze pagina