Kopafbeelding publicaties CPB

Ruimte voor water; kosten en baten van zes projecten en enige alternatieven

CPB Werkdocument 130, 1 november 2000

Volgens klimatologen verandert het klimaat. De hoeveelheid neerslag en de watertoevoer via de grote rivieren nemen toe en de zeespiegel stijgt. Bovendien daalt de bodem, vooral in het westen van het land.

Lees ook het bijbehorende persbericht.

Zonder ingrijpen zullen deze ontwikkelingen tot meer wateroverlast leiden en kunnen overstromingsrisico’s boven de wettelijk gegarandeerde veiligheidsnormen uitstijgen.

 Daarnaast neemt ook de potentiële schade toe: met de groei van de bevolking stijgt het potentieel aan slachtoffers en met de groei van de economie de mogelijke schade aan de fysieke en economische infrastructuur. Daartegenover staat dat met de groei van de bevolking en de economie tevens de ruimtedruk toe zal nemen en daarmee de kosten verbonden aan de reservering van ruimte.

Tegen de achtergrond van dit toekomstbeeld is een aantal projecten geformuleerd die tot doel hebben de toename van de wateroverlast te keren. Oplossingen van het waterprobleem worden hier, anders dan in het verleden, niet alleen in technische maar ook in ruimtelijke maatregelen gezocht. De ruimtelijke gevolgen van deze projecten omvatten een deel van de ruimteclaims die zijn ingebracht in het kader van de Vijfde Nota over de Ruimtelijke Ordening.

Achtereenvolgens zijn de volgende zes projecten voorgesteld:

  • Project 1: Retentiegebieden Rijnstrangen en Ooijpolder;
  • Project 2: Grootschalige dijkverleggingen langs de Rijntakken;
  • Project 3: Kust;
  • Project 4: Benedenrivierengebied;
  • Project 5: Noodoverloopgebieden;
  • Project 6: Regionale wateren laag Nederland.

Rijkswaterstaat heeft het CPB gevraagd een maatschappelijke kostenbaten-analyse uit te voeren van deze projecten. Deze analyse is uitgevoerd vanuit het gezichtspunt van de nationale welvaart, al wordt ook aandacht besteed aan de verdeling van de kosten en baten binnen de nationale economie. De belangrijkste kosten en baten van de projecten die (gedeeltelijk) in een geldbedrag kunnen worden uitgedrukt betreffen investeringsen onderhoudskosten, kosten die verband houden met het wijzigen van een bestemming van een gebied in water en te verwachten baten die voortvloeien uit een vermindering van de kans op overstromingen. In de analyse van de projecten wordt echter ook rekening gehouden met niet-monetaire kosten en baten, zoals een vermindering van de kans op slachtoffers, gevolgen voor de biodiversiteit, de kwaliteit van het landschap en sociale gevolgen.

Deel deze pagina