This publication is in Dutch, there is no English translation!
August 27, 2020

Lage rente en de toekomst van pensioenen

Lage rente zorgt ook in het nieuwe pensioencontract voor lastige keuzes

Press release
Door de lage rente zal het vermogen van pensioenfondsen minder snel groeien. Bij een langdurig lage rente is het daarom in de toekomst nodig opnieuw te bepalen of meer inleg van deelnemers nodig is en wellicht het pensioeninkomen omlaag moet worden bijgesteld. Dit blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) en Netspar dat zojuist is verschenen: ‘Lage rente en de toekomst van pensioenen’.
No title

Het onderzoek kijkt naar verschillende mogelijkheden voor huishoudens om een te grote val van hun pensioeninkomen tegen te gaan. Een mogelijke aanvulling voor de huidige kapitaalgedekte aanvullende pensioenen zou een op omslagbasis gefinancierd loongerelateerd pensioen kunnen zijn (dit wordt een notional defined contribution (NDC) pensioen genoemd). Maar ingrijpende stelselwijzigingen zijn kostbaar en lijken op korte termijn niet verstandig. Er is tijd nodig om meer te leren over de ontwikkelingen op de lange termijn van de rente, de economie en de uitwerking van het nieuwe pensioencontract. 

Ook in het nieuwe pensioencontract blijven rendementen op financiële markten de belangrijkste bepalende factor voor de hoogte van het pensioen. Voor jonge huishoudens betekent een laag rendement dat ze minder kunnen uitgeven gedurende hun levensloop. Om een te grote val van het inkomen na pensionering te voorkomen, kunnen ze meer sparen tijdens hun werkzame leven, of meer of langer werken. Ook kan het inkomen na pensionering op peil worden gehouden door meer te investeren in bijvoorbeeld onderwijs en duurzame inzetbaarheid. De pensioenen zullen echter uiteindelijk lager uitvallen ten opzichte van de inleg. Oudere huishoudens, die al veel vermogen hebben opgebouwd, hebben minder last van een daling van het rendement.

In een op omslagbasis gefinancierd loongerelateerd pensioen (een NDC) bouwen deelnemers, net als in de huidige tweede pijler, pensioen op door premie te betalen. Anders dan in de tweede pijler zijn de pensioenen niet afhankelijk van de rendementen op de financiële markten, maar worden ze jaarlijks geïndexeerd met bijvoorbeeld de loongroei. Solidariteit is geborgd doordat de pensioenen op deze manier de loonontwikkeling volgen. Daarnaast omvat zo’n systeem alle werkenden, inclusief zzp’ers. Meer omslagfinanciering door de introductie van het internationaal in opkomst zijnde NDC pensioen biedt op zich geen antwoord op lage rendementen, maar kan wel bijdragen aan stabielere pensioenen voor huidige en toekomstige generaties. 

Contacts

Photo of Suzanne van Gils
Suzanne van Gils +31 6 21560776 Read more

Lees ook het Netspar-achtergronddocument 'Lage rente en de balans tussen omslagfinanciering en kapitaaldekking van pensioenen'.

Co-auteurs: Casper van Ewijk en Lex Meijdam (Netspar).

 

August 27, 2020
The return on safe assets has been declining over the past 40 years lowering the return on people’s wealth. Should people save more for retirement to compensate for the lower return on wealth? What implications will this have for individual and aggregate consumption?

In this background document we describe how a lower return on wealth affects people's consumption and savings choices through channels that act in opposing directions; hence, the overall impact is not clear and necessitates a model based quantitative assessment. We perform such an assessment in a life-cycle model of optimal consumption and savings calibrated with the profile of mean gross income of Dutch households. For people's preferences (time preference, elasticity of intertemporal substitution) we consider values from the literature and check the robustness of the results to different calibrations.

The numerical results obtained with the life-cycle model indicate that, for a person that just enters the labor market, a permanently lower return on wealth has asymmetric effects over the life-cycle. In the beginning of the career optimal savings is lower: with lower interest rates people can borrow more using the same level of labor income as collateral (human wealth effect). Hence consumption is higher. As people approach retirement, savings decisions are driven more by the fact that pension income will be smaller due to the lower return on wealth (income effect). People prevent a too high  decline in consumption after retirement by saving more as they approach the retirement age. Hence, consumption is lower in the second part of a person’s career.

Overall, the total optimal wealth accumulation is lower throughout a person's life due to both lower savings in the beginning of a person's career and the lower rate at which savings is accrued. A one percentage point lower return on wealth implies a 7% lower optimal wealth accumulation in the baseline calibration of the model. 

The results are qualitatively robust to different calibrations of the parameters describing people’s preferences.

Contacts

Photo of Nicoleta Ciurila
Nicoleta Ciurila +31 6 15962102 Read more

Contacts

Photo of Bert Smid
Bert Smid +31 6 11594311 Read more
Photo of Rutger Teulings
Rutger Teulings +31 6 46988073 Read more
Photo of Nicoleta Ciurila
Nicoleta Ciurila +31 6 15962102 Read more
Photo of Adam Elbourne
Adam Elbourne +31 6 11627514 Read more
Photo of Rob Luginbuhl
Rob Luginbuhl +31 6 11301400 Read more
Douwe Kingma +31 6 11175661 Read more