Wat doet het CPB?

Het Centraal Planbureau wil hét economische onderzoeksinstituut van Nederland en daarmee ook internationaal toonaangevend zijn.

Jaarlijks stelt het CPB vast waar ze onderzoek naar gaat doen. Om beleidsmakers en politici te ondersteunen in hun beleidsbeslissingen doen we economisch wetenschappelijk onderzoek dat bestaat uit analyses en ramingen. We rekenen verkiezingsprogramma’s van politieke partijen door. Ook maken we op verzoek analyses voor andere partijen zoals vakbonden en werkgeversorganisaties.

Economische beleidsanalyse
Globalisering, onderwijs, vergrijzing, zorg, de werking van financiële markten, marktordening in de telecommunicatie: dit is slechts een greep uit de mogelijke onderzoeksthema's van het CPB. Ook beleidsvoorstellen en effecten van bestaand beleid kunnen onderwerp van analyse zijn. Al sinds de jaren vijftig maken we maatschappelijke kosten-batenanalyses van grote projecten zoals de MKBA’s van het Deltaplan, de inpoldering van Oost-Flevoland en de Betuwelijn.

Ramen en voorspellen
Jaarlijks publiceert het CPB vier ramingen van de ontwikkeling van de Nederlandse en mondiale economie. De belangrijkste twee zijn het Centraal Economisch Plan (CEP) dat in het voorjaar verschijnt en de Macro Economische Verkenning (MEV), die elk jaar op Prinsjesdag verschijnt. In juni en december publiceert het CPB kortere, bijgewerkte ramingen. 

De ramingen van het CPB vormen de officiële grondslag voor de rijksbegroting. De afdeling Advisering van de Raad van State houdt toezicht op de naleving van de Europese begrotingsregels. Het CPB en de Raad van State hebben werkafspraken over hun rollen en samenwerking. 

Ramingen zijn de best beschikbare inzichten op dat moment - maar zeker geen harde voorspellingen. Veel verschillende en steeds veranderende factoren hebben invloed op de economie, zowel nationaal als internationaal. Lees daarover het CPB Document Voorspellen in Crisistijd (mei 2010).

Verkiezingen en formatie
Aan het begin van elke verkiezingscyclus verschijnt de middellangetermijnverkenning (MLT). Deze beslaat een periode van vier jaar. De MLT biedt een uitgangspunt voor de politieke beleidsvorming binnen politieke partijen en tijdens de coalitieonderhandelingen na de verkiezingen.

Sinds 1986 rekent het CPB op verzoek van politieke partijen de gevolgen van de verkiezingsprogramma’s door. De kiezer kan partijprogramma’s zo objectiever vergelijken. De laatste editie van Keuzes in Kaart is van februari 2017.

Na de verkiezingen analyseert het CPB - op verzoek van de informateur – de beleidsvoorstellen tijdens de coalitiebesprekingen of die van het coalitieakkoord. De laatste doorrekening van het coalitieakkoord is van oktober 2017.