Kopafbeelding publicaties CPB

De buitenlandse investeringseffecten van belastingverdragen

CPB Discussion Paper 265, 3 februari 2014

Bilaterale en multilaterale belastingverdragen worden vaak afgesloten om de directe buitenlandse investeringen (DBI) te bevorderen. Er worden afspraken gemaakt om een dubbele belasting van winsten in het gastland van de buitenlandse investering en in het land van het moederbedrijf te voorkomen of te beperken.

Ook worden in deze verdragen vaak afspraken gemaakt over administratieve samenwerking tussen overheden om belastingontduiking tegen te gaan. De economische effecten van deze verdragen zijn tot op heden onduidelijk. Deze studie laat op basis van een panel van OESO-landen zien dat nieuwe bilaterale belastingverdragen de DBI-voorraad met 21 procent heeft verhoogd. Tevens hebben lagere bronbelastingen een positief effect op wederzijdse DBI.

Eerdere studies vinden geen of een negatief effect van bilaterale verdragen op bilaterale DBI-voorraad afhankelijk van de landenparen en jaren in de steekproef. In dit onderzoek wordt een unieke steekproef van alle 34 OESO-landen met hun partnerlanden vanaf 1985 samengesteld. Daarnaast worden vanwege mogelijke endogeniteit de bilaterale belastingverdragen geĂ¯nstrumenteerd met geografische variabelen, zoals afstand en taal. Ook wordt de moeder-dochterrichtlijn als verklarende variabele meegenomen. Dit blijkt de wederzijdse DBI-voorraad te verdubbelen. Het is helaas niet mogelijk de effecten van de interne markt, de moeder-dochterrichtlijn en de rente en royalty richtlijn in de EU te onderscheiden.

De belangrijkste bevinding is dat nieuwe bilaterale belastingverdragen de bilaterale DBI-voorraad met 21 procent verhogen. Deze toename is ongevoelig voor verschillende econometrische specificaties. Vervolgens analyseren we de effecten van treaty shopping op de directe investeringen. Veel multinationals vestigen een dochterbedrijf in een tussenland om DBI langs te geleiden, zodat deze bedrijven kunnen profiteren van de gunstige belastingverdragen die dat tussenland heeft afgesloten. Wij meten het belang van treaty shopping aan de hand van het aantal verdragen dat een land heeft afgesloten en de gemiddelde bronbelasting op dividend. Deze indicatoren hebben een aanzienlijke invloed: twintig extra belastingverdragen verhogen de bilaterale DBI-voorraad in het moederland met ongeveer 50 procent. Gemiddeld lagere bronbelastingen op dividend in het gastland hebben ook een positief significant effect op de directe investeringen.

Deel deze pagina