Kopafbeelding publicaties CPB

Publieke onderzoeksfinanciering: de voor- en nadelen van verschillende financieringsmethoden

CPB Policy Brief 2015/07, 28 mei 2015

De beste financieringsvorm voor onderzoek bestaat niet. De overheid kan middelen voor onderzoek op verschillende manieren verdelen. In Nederland wordt ongeveer de helft van het onderzoeksbudget toegekend op basis van competitie tussen onderzoekers of instellingen. De andere helft van het onderzoek kent een vaste financiering.

Beide vormen van financiering hebben voor- en nadelen.

Lees ook het bijbehorende persbericht.

Een algemene norm voor competitieve financiering – zoals aanbevolen door een expertgroep van de Europese Commissie – kan niet empirisch worden onderbouwd. Landen met meer competitieve financiering kennen geen hogere onderzoeksproductiviteit dan andere landen. Een algemene norm doet bovendien geen recht aan de heterogeniteit tussen landen. De optimale financieringsmix is afhankelijk van het onderzoeksportfolio van een land.

Vaste financiering is bij uitstek geschikt voor fundamenteel onderzoek. De zekerheid die het biedt sluit goed aan bij het lange termijn karakter. Daarnaast stimuleert het risicovol innovatief onderzoek, door de tolerantie voor vroegtijdige mislukkingen en lange termijn commitment. Specifieke vormen van competitieve financiering kunnen worden toegepast om te sturen op onderzoeksthema, maximale kwaliteit van onderzoeksvoorstellen of een hoge onderzoeksproductiviteit. Iedere vorm kent echter zijn eigen nadelen, zoals kosten voor beoordelingsprocedures en het schrijven van voorstellen en strategisch gedrag van onderzoekers. Of de voordelen opwegen tegen de nadelen is afhankelijk van de specifieke context.

Deel deze pagina