September 20, 2017

The circular economy of plastics: from raw materials to waste

Meer plastic inzamelen levert beperkte milieuwinst: innovaties geboden

Press release
Initiatieven om de hoeveelheid ingezameld plastic afval van huishoudens verder te verhogen - bijvoorbeeld met de 'plastic heroes' - leiden niet automatisch tot extra milieuwinst. Meer nadruk op de kwaliteit van het plastic in plaats van de kwantiteit van het verzamelde plastic zou de milieuwinst kunnen vergroten. De overheid kan daaraan bijdragen door innovaties te stimuleren. Dit concludeert het Centraal Planbureau (CPB) in het rapport 'De circulaire economie van kunststof; van grondstoffen tot afval'.

Lees de notitie en het bijbehorende achtergronddocument.

Het huidige ingezamelde plastic wordt verwerkt tot een nieuw basisproduct van matige kwaliteit dat beperkt bruikbaar is. Het beleid rond het recyclen van plastic is bovendien sterk gericht op het vergroten van de hoeveelheid ingezameld materiaal. Hierdoor kunnen grote voorraden van het beperkt bruikbare basisproduct ontstaan wat uiteindelijk tot het alsnog verbranden van het gescheiden afval leidt. Door het ingezamelde plastic beter te sorteren, gaat de kwaliteit van de gerecyclede kunststof omhoog. Dit leidt weliswaar tot hogere kosten, maar ook tot meer milieuwinst.

Tegelijk is de vraag wat het recyclen aan milieuwinst oplevert. De bijdrage van recycling aan de reductie van de CO2-uitstoot is beperkt: hooguit 0,15% van de totale uitstoot in Nederland. Er is ook geen directe relatie te leggen tussen het recyclen van kunststof en het terugdringen van zwerfafval en plastic in het oppervlaktewater; de zogeheten 'plasticsoep'. Daarnaast kunnen maatregelen om meer afval te scheiden ongewenste neveneffecten hebben. Zo kunnen hogere tarieven voor restafval leiden tot vervuiling van ander afval, zoals het groente-, fruit en tuinafval (gft). Van dat gft-afval wordt compost gemaakt en de kunststofresten in compost belanden uiteindelijk veelal in het oppervlaktewater. Biobased plastics (kunststof gemaakt van biomassa) bieden daarbij geen uitkomst. Slechts een kwart van de bioplastics is geschikt om te composteren en vaak kan dat alleen in een industriële omgeving. Bovendien is voor de verbouw van biomassa veel ruimte nodig, wat ten koste kan gaan van natuur- of landbouwgrond. De milieuwinst van de bioplastics is daarmee sterk afhankelijk van de bij-effecten.
 
Het CPB heeft geen alternatieve maatregelen onderzocht om zwerfafval en plasticsoep tegen te gaan. Het rapport signaleert wel aanknopingspunten die mogelijk kansrijk zijn. Zo kunnen regels (vaak in internationaal verband) voor bijvoorbeeld het gebruik van kunststof in cosmetica worden aangescherpt, kunnen technieken om kunststof uit afvalwater te filteren verder worden verbeterd, en kan het statiegeldsysteem worden uitgebreid. Nieuwe technologische ontwikkelingen zouden bovendien de kwaliteit van het gerecyclede kunststof kunnen verbeteren en de kosten van recycling kunnen verlagen. 

The production of plastics has grown enormously in the past 50 years (to over 320 megaton in 2016) and is expected to increase further in the coming decades. The most important environmental damages caused by plastics are pollution, especially plastic soup, and carbon emissions. The depletion of fossil resources (oil and natural gas liquids) is not an important issue in relation to plastics. Because global sustainability measures in the transport and energy sector are expected to limit the use of fossil resources, a sufficient supply of oil for plastic production is ensured for hundreds of years. 

The environmental benefits of recycling household plastics are currently limited. It does not reduce littering or plastic soup. Carbon reduction is limited to about 0,15 percent of total carbon emission in the Netherlands. Therefore, an increase in recycling plastics will not significantly benefit the environment. It is preferable to augment the quality of recycled plastics over increasing the quantity. Plastic waste consists mostly of a mix of different types of plastics and foils, with limited possibilities for new applications. Because of these limitations, and due to the low price of primary plastics (low oil and carbon prices), the retail price for recycled plastics is low or sometimes even negative. The quality of recycled plastics can be increased by improving the sorting of different types of plastics from household waste. However, this makes processing of plastic waste more costly. The current financial incentives are targeted at achieving the highest output of recycled plastics, instead of the highest market value. Therefore, instruments which focus on quality may improve the environmental benefits of recycling plastics. Furthermore, businesses could alter their strategy by using plastics that are better recyclable. 

Biobased plastics (plastics made from biomass) can only serve to a limited extent as an alternative to fossil plastic production. Biobased plastics do not reduce littering and plastic soup, because about three quarters of all biobased plastics used worldwide is not biodegradable. Furthermore, for bioplastics to be biodegradable you generally need an industrial environment. The use of biobased plastics may reduce carbon emissions, but at the same time intensifies the use of land and may have side effects on biodiversity and food and energy supply. 

Policy measures that help reduce littering and plastic soup could be: extending the packaging deposit system, stricter regulations on the use of plastics (for example in cosmetics), innovation in removing plastics from waste water and measures to reduce plastics in organic waste which is turned into compost. We have not yet investigated whether the benefits of such measures outweigh the costs.
 

 

Contacts

Read more about