This document is in Dutch, there is no English translation.
November 18, 2019

Middellangetermijnverkenning 2022-2025

De bbp-groei valt terug naar 1,1% per jaar in 2022-2025 door de geringere groei van het arbeidsaanbod. De vergrijzing leidt er toe dat de bevolking in de leeftijdscategorie 15-74 jaar voor het eerst afneemt. De stijging van de arbeidsproductiviteit is hoger dan in de voorgaande periode maar blijft onder het langjarig gemiddelde. De groei van de werkgelegenheid in de marktsector staat onder druk door de afnemende groei van het arbeidsaanbod en de sterke vraag naar personeel in de zorgsector. Bij realistische veronderstellingen voor de raming van de collectieve zorguitgaven neemt de werkgelegenheid in de zorg in 2022-2025 toe met 2,1% per jaar. Dat schrijft het Centraal Planbureau in de Middellangetermijnverkenning 2022-2025 (MLT).
Main image

Dit is de eerste verkenning voor de economische en budgettaire ontwikkeling in de jaren 2022-2025. Deze jaren beslaan de volgende regeerperiode bij Kamerverkiezingen in maart 2021. Deze middellangetermijnraming beoogt een van de bouwstenen te zijn voor het nadenken over het beleid in 2022-2025 en ligt ten grondslag aan de CPB-houdbaarheidsanalyse die in december zal worden gepubliceerd. De verkenning zal in 2020 regelmatig worden geactualiseerd. Uiteindelijk zal na de totstandkoming van het regeerakkoord een middellangetermijnverkenning worden gepubliceerd waarin het regeerakkoord is verwerkt.

This document is in Dutch, there is no English translation.
November 18, 2019

Middellangetermijnverkenning zorg 2022-2025

Deze CPB Notitie bevat de middellangetermijnraming van de zorguitgaven (mlt zorg) in de periode 2022-2025 en een toelichting op de hiervoor gebruikte methode. Deze raming is input voor de middellangetermijnraming 2022-2025 van de Nederlandse economie, die op zijn beurt mede dient als bouwsteen voor de komende houdbaarheidsstudie van het CPB in december. Verder is deze raming input voor de zorgraming in de komende kabinetsperiode.

De huidige notitie is een update van de vorige middellangetermijnraming voor de zorguitgaven uit 2016 die de periode 2018-2021 besloeg. De huidige methode sluit aan bij die van de mlt zorg van 2016 en de data zijn uitgebreid en bevatten nu meer detail doordat het CBS voor deze mlt-zorg maatwerk heeft geleverd.

Het doel is om met realistische veronderstellingen een raming van de zorguitgaven bij ongewijzigd beleid te maken. De raming geeft dus niet taakstellend aan wat er mag worden uitgegeven, maar geeft aan wat de verwachte zorguitgaven zijn als het beleid doorloopt zonder nieuwe aanpassingen. De verwachte zorguitgaven zijn daarbij afhankelijk van de extra behoefte aan en de vraag naar zorg, voor zover het zorgaanbod dit mogelijk maakt. 

Contacts

Annette Zeilstra +31 6 52658411 Read more
Foto Adri den Ouden
Adri den Ouden +31 6 25065188 Read more
Foto Wouter Vermeulen
Wouter Vermeulen +31 6 11306077 Read more
This document is in Dutch, there is no English translation.
November 18, 2019

De rol van NiGEM in het ramingsproces

Dit achtergronddocument gaat in op de raming van het buitenlandbeeld voor de korte- en middellangetermijn van de Nederlandse economie door het CPB. Economische ontwikkelingen in het buitenland hebben een substantiële invloed op de open Nederlandse economie. De wereldhandel, de economische groei en de inflatie in de eurozone worden met behulp van het internationale macromodel NiGEM geraamd.

NiGEM is een internationaal macro-economisch model dat veelvuldig wordt gebruikt voor economische prognoses en simulatieanalyses. Het model is ontwikkeld en wordt onderhouden door het Britse instituut NIESR. NiGEM wordt vier maal per jaar geüpdatet door NIESR en is peer-reviewed. Het model is op hoofdlijnen voor iedereen beschikbaar, tegen betaling is het volledige model toegankelijk. Enkele andere gebruikers zijn de OESO en de ECB.

Het NiGEM-model biedt zowel het cijfermatige startpunt als het modelmatige analysekader voor de raming van de internationale economie door het CPB. Ook wordt het model ingezet voor de doorrekening van onzekerheidsvarianten. Het achtergronddocument gaat in op zowel de toepassing van het NiGEM-model bij ramingen als de economische effecten van vier impulsen: een hogere olieprijs, een appreciatie van de euro, een renteschok en een wereldwijde toename van consumptie.

Contacts

Foto Kasper Stuut
Kasper Stuut +31 6 54303208 Read more
This document is in Dutch, there is no English translation.
November 18, 2019

MLT-raming november 2019, cijfers

De bbp-groei valt terug naar 1,1% per jaar in 2022-2025 door de geringere groei van het arbeidsaanbod. De vergrijzing leidt er toe dat de bevolking in de leeftijdscategorie 15-74 jaar voor het eerst afneemt. De stijging van de arbeidsproductiviteit is hoger dan in de voorgaande periode maar blijft onder het langjarig gemiddelde.

De groei van de werkgelegenheid in de marktsector staat onder druk door de afnemende groei van het arbeidsaanbod en de sterke vraag naar personeel in de zorgsector. Bij realistische veronderstellingen voor de raming van de collectieve zorguitgaven neemt de werkgelegenheid in de zorg in 2022-2025 toe met 2,1% per jaar.

Kerngegevenstabel MLT, november 2019

Internationale economie
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025
Relevant wereldhandelsvolume goederen en diensten (%) 1,7 4,5 2,4 2,9
Concurrentenprijs (goederen en diensten, exclusief grond- en brandstoffen (%) 1,2 0,9 0,7 0,7
Olieprijs (dollars per vat, niveau in eindjaar) 107,8 54,3 55,3 58,4
Eurokoers (dollar per euro, niveau in eindjaar) 1,33 1,13 1,14 1,23
Lange rente Nederland (niveau in eindjaar in %) 2,0 0,5 -0,3 0,1
Volume bbp en bestedingen
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025
Bruto binnenlands product (bbp, economische groei, %) -0,4 2,1 1,8 1,1
Consumptie huishoudens (%) -0,8 1,4 1,8 1,2
Consumptie overheid (%) 0,8 0,7 2,2 1,5
Investeringen (inclusief voorraden, %) -3,7 5,5 2,6 1,0
Uitvoer van goederen en diensten (%) 2,2 5,0 2,6 2,7
Invoer van goederen en diensten (%) 1,7 5,3 3,0 3,0
Prijzen, lonen en koopkracht (toelichting/begrippen)
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025  
Prijs bruto binnenlands product (%) 0,8 0,7 2,0 1,5  
Uitvoerprijs goederen en diensten (exclusief energie, %) 0,8 0,2 0,9 0,9  
Prijs goedereninvoer (%) 1,4 -2,2 0,3 0,5  
Inflatie (geharmoniseerde consumentenprijsindex, hicp, %) 2,0 0,5 1,7 1,5  
Loonvoet bedrijven (per uur, %) 1,9 0,6 2,7 2,3  
Cao-loon bedrijven (%) 1,6 1,3 2,3 1,9  
Koopkracht, statisch, mediaan, alle huishoudens (%) -0,7 1,3 1,1 0,0  
Arbeidsmarkt
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025
Beroepsbevolking (%) 0,5 0,3 1,0 0,3
Werkzame beroepsbevolking (%) -0,2 0,9 1,3 0,2
Werkloze beroepsbevolking (in duizend personen, niveau in eindjaar) 647 438 345 405
Werkloze beroepsbevolking (niveau in eindjaar in % beroepsbevolking) 7,3 4,9 3,7 4,3
Werkgelegenheid (in uren, %) -0,6 1,5 1,4 0,2
Overig
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025
Arbeidsinkomensquote bedrijven (niveau in eindjaar in %) (a) 74,1 73,3 75,0 75,0
Arbeidsproductiviteit bedrijven (per uur, %) 0,4 0,6 0,6 1,0
Individuele spaarquote (niveau in eindjaar in % beschikbaar inkomen)(b) 1,7 3,0 3,8 2,6
Saldo lopende rekening (niveau in eindjaar in % bbp) 10,1 10,8 8,5 8,3
Collectieve sector (toelichting/begrippen)
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025
EMU-saldo (niveau in eindjaar in % bbp) -2,9 1,3 -0,4 -0,3
EMU-schuld (ultimo eindjaar in % bbp) 67,7 56,9 46,9 43,9
Collectieve lasten (niveau in eindjaar in % bbp) 36,1 38,6 38,3 38,5
Bruto collectieve uitgaven (niveau in eindjaar in % bbp) 46,6 42,9 43,2 42,8

Aanvullende kerngegevens

Investeringen en uitvoer
  2009/2013 2009/2013 2014/2017 2018/2021
Bruto investeringen bedrijvensector (exclusief woningen %) -0,9 3,5 3,4 1,0
Investeringen bedrijven in woningen (%) -12,0 14,9 3,8 1,2
Uitvoer van binnenslands geproduceerde goederen (exclusief energie, %) 1,7 4,5 1,5 2,5
Wederuitvoer goederen (exclusief energie, %) 1,2 6,4 3,9 3,5
Prijzen,overheid, nationale cpi en contractloon marktsector (toelichting/begrippen)
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025  
Nationale consumenten prijsindex (cpi, %) 2,0 0,8 1,8 1,6  
Afgeleide nationale consumentenprijsindex (cpi, %) 1,5 0,7 1,5 1,6  
Loonvoet sector overheid (%) 2,3 1,9 2,9 2,1  
Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers (%) 0,9 1,3 2,8 1,9  
Prijs materiële overheidsconsumptie (imoc, %) (a) 1,0 0,3 1,7 1,5  
Prijs intermediair verbruik (%) 1,7 0,8 2,4 1,8  
Prijs bruto overheidsinvesteringen (iboi, %) 1,5 0,3 1,8 1,3  
Prijs nationale bestedingen (%) 1,1 0,6 2,1 1,5  
Prijs toegevoegde waarde bedrijven (%) 0,6 0,5 1,8 1,5  
Cao-loon marktsector (%) 1,5 1,3 2,3 1,9  
Diverse kerngegevens (in niveaus eindjaar) (toelichting/begrippen)
  2009/2013 2014/2017 2018/2021 2022/2025
Bruto binnenlands product (bbp, in miljarden euro's) 660,5 738,1 860,2 955,8
Bevolking (in duizenden personen) 16780 17079 17460 17730
Beroepsbevolking (in duizenden personen) 8913 9017 9395 9520
Werkloze beroepsbevolking, nationale definitie (in duizenden personen) 708 471 380 440
Werkloze beroepsbevolking, nationale definitie (in % beroepsbevolking) 8,9 5,9 4,6 5,2
Bruto modaal inkomen (euro) 32500 34000 37500 40500
EMU-saldo structureel (EC-methode, % bbp) -0,9 0,5 -0,7 -0,1

(a) Onlangs heeft er een review plaatsgevonden van de berekening van de IMOC, waarop het CBS, in overleg met andere betrokkenen, de berekening van de IMOC op een aantal punten conceptueel heeft gewijzigd. Deze wijzingen zijn doorgevoerd in de hier gepubliceerde IMOC. Op de website van het CBS staat meer informatie over de IMOC-aanpassing.

Contacts

Foto Wim Suyker
Wim Suyker +31 6 52485860 Read more
Foto Sander van Veldhuizen
Sander van Veldhuizen +31 6 11648608 Read more

Contacts

Foto Wim Suyker
Wim Suyker +31 6 52485860 Read more