30 januari 2018

Opties voor de toekenning van onderzoeksbeurzen

Experimenteer met alternatieve verdeling onderzoeksbeurzen

Persbericht
Experimenten met andere manieren om onderzoeksbeurzen in de wetenschap toe te kennen kunnen helpen om het selectieproces efficiënter te maken. Momenteel ontvangt minder dan een op de vijf onderzoekers die een aanvraag indienen bij de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), een subsidie. Alternatieve manieren om onderzoeksbeurzen te verdelen kunnen de kosten verminderen of de kwaliteit van het gehonoreerde onderzoek verbeteren. Dit concludeert het Centraal Planbureau (CPB) in de vandaag verschenen publicatie ‘Opties voor de toekenning van onderzoeksbeurzen’

Op dit moment kunnen de kosten voor het proces om onderzoekssubsidies toe te kennen oplopen tot meer dan twintig procent van het totaal te verdelen budget. Hier staat tegenover dat zo’n uitgebreid selectieproces de kwaliteit van het gehonoreerde onderzoek ten goede kan komen. Het afschaffen van deadlines voor aanvragers of een gefaseerde selectie (waarbij een eerste selectie plaatsvindt op basis van het CV of van een verkort voorstel) zijn voorbeelden van manieren om de kosten van het selectieproces te verlagen. Monitoring na toekenning van de subsidie kan bijdragen aan de kwaliteit van het gehonoreerde onderzoek. 

Alternatieve manieren om voorstellen te selecteren hebben naast voordelen mogelijk ook nadelen. Zo kan een gefaseerde selectie leiden tot een kwalitatief minder goede toekenning en brengt monitoring extra kosten mee. Op voorhand is dan ook niet duidelijk welke optie de voorkeur verdient. Experimenten zijn bij uitstek geschikt om in de praktijk te toetsen welk selectieproces het meest efficiënt is.

Woordvoerders

Foto Suzanne van Gils
Suzanne van Gils +31 6 21560776 Lees verder
Dick Morks +31 6 51681611 Lees verder

Minder dan een op de vijf onderzoekers die een aanvraag indienen bij de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), ontvangt een subsidie. De kosten van het selectieproces om de subsidies toe te kennen, kunnen oplopen tot meer dan 20 procent van het totaal te verdelen budget. Deze kosten bestaan zowel uit het schrijven van voorstellen door onderzoekers als het evalueren van de aanvragen door beoordelingscommissies. Hier staan - moeilijk in geld uit te drukken - baten tegenover in termen van de kwaliteit van het gehonoreerde onderzoek.

Opties om de kosten te reduceren zijn het ‘afschaffen van deadlines voor aanvragers’, een ‘gefaseerde selectie’ en ‘loting’. Ervaringen in het buitenland wijzen erop dat het afschaffen van deadlines het aantal aanvragen met meer dan 50 procent kan terugdringen. Dit brengt de kosten sterk omlaag, te meer omdat het schrijven van aanvragen de grootste kostenpost van het selectieproces lijkt te zijn. Een eerdere proef bij de NWO heeft laten zien dat een gefaseerde selectie de kosten voor zowel aanvragers als beoordelaars kan beperken zonder noemenswaardige consequenties voor de voorstellen die uiteindelijk worden gehonoreerd. Mogelijk besteden beoordelingscommissies nu onnodig veel tijd aan het rangschikken van voorstellen die kwalitatief nauwelijks van elkaar verschillen. Een maatregel die hier ook op aangrijpt, is loting in de middengroep met voorstellen van vergelijkbare kwaliteit. 

Opties om de kwaliteit van het gehonoreerde onderzoek te verbeteren zijn ‘monitoring’ en het bieden van een ‘vergoeding voor beoordelaars’. Bij de toekenning van de ERC-beurzen maakt de Europese Commissie gebruik van deze instrumenten. Monitoring na toekenning van een subsidie geeft onderzoekers een prikkel om te handelen in lijn met de gehonoreerde subsidieaanvraag. Ook kan deze maatregel het aantal aanvragen beperken. Een sterkere verantwoordingsverplichting kan onderzoekers bewegen alleen nog voorstellen in te dienen die zij daadwerkelijk kunnen waarmaken. Een vergoeding voor beoordelaars maakt de kosten van beoordelingstaken inzichtelijk. Deze maatregel maakt het aantrekkelijker voor goede beoordelaars om deel te nemen aan een commissie. Kwalitatief goede beoordelaars kunnen zorgen voor een betere toekenning (waarbij de beste voorstellen worden gesubsidieerd).

Elk van de genoemde alternatieven heeft naast voordelen mogelijk ook belangrijke nadelen, waardoor het op voorhand niet duidelijk is welke optie de voorkeur verdient. Experimenten zijn bij uitstek geschikt om in de praktijk te toetsen welk selectieproces het meest efficiënt is. 

Contactpersonen

Foto Roel van Elk
Roel van Elk +31 6 29037909 Lees verder
Anne Marieke Braam Lees verder
Foto Benedikt Vogt
Benedikt Vogt +31 6 50630893 Lees verder
Foto Rinske Windig
Rinske Windig 06 1107 8864 Lees verder

Lees meer over