Corona COVID-19

Nederland en de wereld maken op dit moment een ongekende crisis mee. De coronapandemie is in de eerste plaats een gezondheidscrisis, met grote gevolgen voor de direct getroffenen en hun naasten en voor de zorgsector. De noodzakelijke contactbeperkingen die nationaal en internationaal zijn genomen om de verspreiding van het coronavirus in te dammen hebben echter ook grote negatieve economische, sociale en maatschappelijke consequenties. De Nederlandse overheid heeft de afgelopen tijd via verschillende financiële steunmaatregelen voor bedrijven, zelfstandigen en maatschappelijke sectoren getracht deze gevolgen op korte termijn zo veel mogelijk te beperken.
Theme image

Inzet CPB in tijden van corona

Naarmate meer zicht ontstaat op de brede maatschappelijk en economische gevolgen van de crisis op de korte en middellange termijn, komen er ook vragen over het beleid dat nodig is om daarmee om te gaan. Er breekt een periode van herstel en wederopbouw aan waarin de overheid noodgedwongen een actievere rol zal spelen in de economie dan de afgelopen decennia gebruikelijk was.

Het CPB wil, samen met de andere planbureaus, in deze periode een actieve bijdrage leveren om het beleid te ondersteunen met onafhankelijke, wetenschappelijk onderbouwde, inzichten en ramingen. Het CPB zal in de politiek-bestuurlijke besluitvorming beleid en politiek op onafhankelijke en wetenschappelijk onderbouwde wijze gevraagd en ongevraagd informeren en adviseren (persbericht 7 mei 2020). Vanwege de onzekerheid die de coronacrisis met zich meebrengt zal vaker een iteratief proces en gesprek met beleidsmakers nodig zijn om tot goede resultaten te komen en zullen analyses sneller dan gebruikelijk met de buitenwereld gedeeld worden. 

Welke bijdragen kan het CPB de komende tijd leveren?

 1) Economische ramingen 
Omdat de economie op dit moment te maken heeft met fundamentele onzekerheden van buitenaf – met name ten aanzien van de ontwikkeling van de pandemie en de duur van de contactbeperkende maatregelen – heeft het CPB op 26 maart 2020 vier mogelijke scenario’s voor de economische gevolgen van de coronacrisis gepubliceerd. Deze scenario’s zullen de komende tijd worden doorontwikkeld en verfijnd, waarbij ook zo veel mogelijk gebruik zal worden gemaakt van nieuwe databronnen en technieken (nowcasting). Onderzocht wordt of het mogelijk is om met behulp van epidemiologische inzichten tot een steviger onderbouwing van de exogene variabelen in de ramingen/scenario’s te komen. Ten behoeve van het beleid zal als onderdeel van de reguliere publicatie op 16 juni (de kMEV) een raming voor 2020 en 2021 worden uitgewerkt. Onderdeel van dit werkprogramma vormt ook het monitoren en voorspellen van de gevolgen voor de overheidsfinanciën (inclusief de gemeentefinanciën) en voor de arbeidsmarkt, met bijzondere aandacht voor ongelijkheid en voor zelfstandigen. Het CPB zal de komende tijd maandelijks een arbeidsmarktmonitor publiceren.

2) Inzicht in de wijze waarop de coronacrisis de economie (deels blijvend) verandert
Het gaat daarbij om de effecten op (het functioneren van) de financiële sector en de woningmarkt, op innovatie en de investeringen in menselijk kapitaal en op faillissementen in verschillende bedrijfstakken. In de Risicorapportage Financiële Markten, die begin juni zal verschijnen, zal het CPB door middel van stresstesten ingaan op de mogelijke gevolgen van de crisis voor de financiële positie van huishoudens en van het midden- en kleinbedrijf. Ook de effecten op de middellange termijn voor verschillende groepen op de arbeidsmarkt en voor kansenongelijkheid vormen onderdeel van onderzoek.

3) De vormgeving van het crisis- en steunbeleid
Op de korte termijn gaat het daarbij om de verdeling van de schaarse openbare ruimte in de anderhalvemetersamenleving en om de vraag hoe de steunpakketten van de overheid vanuit economisch perspectief zo goed mogelijk kunnen worden vormgegeven en afgebouwd. Daarbij kijkt het CPB niet alleen naar de steunregelingen (zoals NOW en TOZO), maar ook naar een kader voor de optimale vormgeving van steunmaatregelen. Ook het Europese steunbeleid vormt onderwerp van onderzoek.

Contactpersonen

Foto Suzanne van Gils
Suzanne van Gils +31 6 21560776 Lees verder
Foto Diederik Dicou
Diederik Dicou +31 6 22827239 Lees verder