CPB-jubileum: 75 jaar rekenen, ramen en onderzoeken

Het Centraal Planbureau bestaat dit jaar 75 jaar. Donderdag 29 oktober werd stilgestaan bij dit jubileum met een mini-conferentie.

De Tweede Wereldoorlog is nog maar net afgelopen als minister-president Schermerhorn op 24 augustus 1945 de komst van het Centraal Planbureau aankondigt. De oprichters waren van mening dat Nederland behoefte had aan een planbureau dat de objectieve/onafhankelijke wetenschappelijke kennis en inzichten zou leveren, die de overheid nodig had bij het voeren van een actief economisch beleid.

Niet lang na de aankondiging van Schermerhorn gaan de eerste rekenmeesters onder de bezielende leiding van econoom en latere Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen aan de slag met allerlei doorrekeningen van overheidsbeleid. Driekwart eeuw daarna is er in dat opzicht weinig veranderd. Het CPB rekent als onafhankelijk instituut nog steeds de plannen van de overheid en anderen door.

Sinds de tijd van Tinbergen is het werkterrein van het CPB aanzienlijk verbreed. Het CPB houdt zich tegenwoordig met meer onderwerpen bezig (zoals kansongelijkheid, onderwijs, migratie en recent de gevolgen van de coronacrisis voor kwetsbare huishoudens) en gebruikt meer onderzoeksmethoden. Ook rekent het CPB verkiezingsprogramma’s van politieke partijen door (dit jubileumjaar voor de tiende keer!) en maakt het op verzoek analyses voor andere organisaties.

De analyses van het CPB vormen vaak een belangrijk onderdeel van het publieke debat. Krantenkoppen als ‘Voorspellen blijft een vak vol risico’s’, ‘Pleisters plakken enige middel tegen pijn en recessie’ en ‘Partijen zetten CPB-cijfers naar de hand’ geven wel aan in welk (politiek) krachtenveld de onafhankelijke CPB’ers zich bevinden.

Boekje en column

In het kader van het jubileum vroeg het CPB aan filosoof Bas Haring om naar het CPB en de modellen van het CPB te kijken. Hij reflecteert in het geïllustreerde boekje 'Wat willen die lui' met een serie vragen en antwoorden.

Directeur Pieter Hasekamp start een serie columns naar aanleiding van het 75-jarig bestaan van het instituut. Lees de eerste column 'Ruler of the universe?'.

Lees ook de speech van Pieter Hasekamp tijdens het symposium.