8 augustus 2012

De fiscale behandeling van zelfstandigen: een kritische blik

Fiscale behandeling van zelfstandigen

Persbericht
Zelfstandigen houden van een verdiende euro 15 tot 25 cent meer over dan werknemers. Door de MKB-winstvrijstelling en de Zelfstandigenaftrek betalen zij minder belasting. Is dit op economische gronden te rechtvaardigen? Deze Policy Brief benadert deze vraag vanuit de invalshoek van economische efficiëntie.

De belastingbetaler betaalt gemiddeld een hoger tarief om belastingfaciliteiten voor ondernemers te financieren. Verdient hij dat geld terug? De invalshoek van inkomensherverdeling (inkomenssteun aan de kleine zelfstandige) blijft buiten beschouwing. De kwalitatieve analyse bouwt voort op eerdere rapporten van het IMF en de OESO en recente empirische literatuur. Deze analyse heeft belangrijke implicaties voor de Nederlandse fiscale behandeling van zelfstandigen.

De MKB-winstvrijstelling scoort gunstig in de analyse. Deze belastingvrijstelling werkt als een verlaging van het marginale belastingtarief voor zelfstandigen. Een belangrijk effect van deze faciliteit is dat de keuze van rechtsvorm van ondernemingen wordt gedreven door economische motieven in plaats van door belastingontwijking. Bovendien worden zelfstandigen aangemoedigd om meer (fiscale) winst te maken. De Zelfstandigenaftrek krijgt in zijn huidige vorm echter geen gunstig oordeel. Deze faciliteit kan namelijk door alle zelfstandigen worden benut, ook als daar geen economische ratio voor bestaat. Zo kan de stimulering van innovatie maatschappelijk gewenst zijn, maar leidt de inzet van een generieke faciliteit tot verspilling. Alleen gerichte stimulering van innovatieve bedrijven kan efficiënt zijn. Omvorming van de Zelfstandigenaftrek naar een specifieke aftrek voor bijvoorbeeld langdurig werklozen, arbeidsgehandicapten, werkzoekende ouderen en laagproductieven is zinvol, omdat zelfstandig ondernemerschap voor deze groepen vaak de enige weg is naar de arbeidsmarkt. Voor andere groepen wordt het verschil tussen het gemiddelde belastingtarief voor zelfstandigen en dat voor werknemers dan verkleind. Daardoor wordt hun keuze voor het zelfstandig ondernemerschap meer gedreven door ondernemingszin en -talent en minder door fiscale prikkels.

 

Woordvoerders

Foto Daniel van Vuuren
Daniel van Vuuren +31 6 52485859 Lees verder
Dick Morks +31 6 51681611 Lees verder

Lees ook het bijbehorende persbericht en achtergronddocument 'Fiscale prikkels en vennootschapsvorming'.

Is dit te rechtvaardigen? Ja en nee. Ja, want de MKB-winstvrijstelling vermindert verstoringen bij de keuze van rechtsvorm van ondernemingen en moedigt zelfstandigen aan om meer winst te maken. Nee, want een groep mensen kiest voor de zelfstandige status vanwege de fiscale voordelen en niet zozeer omdat ondernemen hen beter afgaat dan werken in loondienst. Op basis van inzichten uit de literatuur blijkt dat voor een Zelfstandigenaftrek in zijn huidige generieke vorm geen economische ratio bestaat. Omvorming naar een specifieke aftrek voor bijvoorbeeld langdurig werklozen, arbeidsgehandicapten, werkloze ouderen en laagproductieven is zinvol. Voor veel individuen wordt het verschil tussen het gemiddelde belastingtarief voor zelfstandigen en dat van werknemers dan verkleind, wat de verstoring vermindert in de keuze om zelfstandige te worden.

Downloads

Contactpersonen

Foto Daniel van Vuuren
Daniel van Vuuren +31 6 52485859 Lees verder

Lees meer over