25 september 2020

Startnotitie Keuzes in Kaart 2022-2025

CPB start tiende doorrekening verkiezingsprogramma’s

Persbericht
Het Centraal Planbureau (CPB) biedt politieke partijen, net als bij de voorgaande verkiezingen, de mogelijkheid om de economische gevolgen van verkiezingsprogramma’s door te laten rekenen. De tiende editie van Keuzes in Kaart zal op 1 maart 2021 verschijnen. Dit staat in de zojuist gepubliceerde Startnotitie Keuzes in Kaart 2022-2025, die beschrijft hoe het CPB van plan is proces en inhoud van de doorrekening aan te pakken.
primary image 740x420

Ook in deze tijd van onzekerheid door het coronavirus is een doorrekening van de verkiezingsprogramma’s zinvol. De waarde van de doorrekening zit in de onderlinge vergelijking tussen partijen en niet zozeer in een economische voorspelling van de uitkomsten van het beleid van een enkele partij. Het vraagt van partijen bovendien dat zij concreet aangeven welk beleid ze willen veranderen. Op die manier zijn de verkiezingsprogramma’s voor politieke partijen, burgers en media beter vergelijkbaar. Het is bovendien niet zo dat de grote onzekerheid op korte termijn automatisch impliceert dat ook de middellange termijn en lange termijn veel onzekerder zijn dan normaal. Om niettemin recht te doen aan de perceptie van toegenomen onzekerheid, kiest het CPB ervoor om de vergelijking van de lange termijn effecten van het voorgenomen beleid meer grofmazig weer te geven. 

Keuzes in Kaart (KiK) is de publicatie waarin de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s wordt gepubliceerd en waarin de macro-economische gevolgen van beleid wordt weergegeven. KiK staat in een langjarige traditie, die ook internationaal navolging heeft gekregen. De economische gevolgen zijn maar één aspect van de beleidskeuzes die bij verkiezingen voorliggen en ook slechts één element van de brede welvaartsafweging. De doorrekening is dan ook geen stemwijzer, maar een hulpmiddel voor politieke partijen om de economische gevolgen van hun beleidskeuzes consistent, in onderlinge samenhang en in vergelijking tot anderen te overzien en te presenteren.
 

Contactpersonen

Photo of Suzanne van Gils
Suzanne van Gils +31 6 21560776 Lees verder
Photo of Jeannette Duin
Jeannette Duin +31 6 15698340 Lees verder

De verkiezingen en dus ook de doorrekening vinden plaats in een bijzondere tijd. De coronacrisis heeft de samenleving in veel opzichten geraakt en ook de economische vooruitzichten zijn drastisch gewijzigd. Omdat het verdere verloop van de pandemie nog zeer onzeker is, is de onzekerheid rond de economische vooruitzichten bovendien ook (nog) groter dan normaal. Dit kan de vraag oproepen of een doorrekening op dit moment, bij zoveel onzekerheid, wel zinvol is. Het CPB heeft zichzelf die vraag ook gesteld, en hierop gereflecteerd met een aantal belangrijke stakeholders, onder wie vertegenwoordigers van politieke partijen. Het antwoord luidt een volmondig ‘ja’. De waarde van de doorrekening is immers niet zozeer gelegen in een voorspelling van de uitkomsten van het beleid van een enkele partij, maar juist in de onderlinge vergelijking tussen partijen. 

Lees ook de Veelgestelde vragen over doorrekenen verkiezingsprogramma’s.

25 september 2020
In dit CPB Achtergronddocument laten we de macro-economische effecten op middellange termijn zien van negen beleidsimpulsen. Hierdoor krijgen lezers inzicht in de werking van het model Saffier II.1 waarmee het CPB de macro-economische effecten op middellange termijn van dit soort impulsen berekent.

Deze set van beleidsvarianten bevat impulsen op de belangrijkste onderdelen van de inkomsten- en uitgavenkant van de overheidsbegroting met een verschillende macro-economische uitwerking. Alle impulsen verbeteren het EMU-saldo. Daarnaast is een verhoging van het minimumloon doorgerekend. 

Downloads

In deze publicatie wordt bij elke variant de volledige impuls in het eerste jaar gegeven, om de mechanismes in het model duidelijk te tonen. Bij de doorrekening van verkiezingsprogramma’s en beleidspakketten zal de impuls veelal worden opgebouwd over meerdere jaren, waardoor de effecten ook geleidelijk op gang komen. Een doorrekening van de geleidelijke impuls is, net als de resultaten in deze publicatie, per variant terug te vinden in de tabellen die bij dit achtergronddocument worden gepubliceerd.

Contactpersonen

Photo of Henk Kranendonk
Henk Kranendonk +31 6 21977303 Lees verder
Photo of Loes Verstegen
Loes Verstegen +31 6 52485600 Lees verder
Photo of Eva van der Wal
Eva van der Wal +31 6 11747156 Lees verder
7 december 2020
Het CPB en het PBL rekenen allebei verkiezingsprogramma’s door. Daarin werken de beide planbureaus waar mogelijk samen om consistentie in de doorrekening (van ingediende maatregelen) te waarborgen. De inzet en reikwijdte van de doorrekening sluit echter niet in alle gevallen helemaal naadloos op elkaar aan. De verschillen zijn onvermijdelijk, maar niet onoverkomelijk. Zo hanteren beide planbureaus vanwege de verschillende dynamiek en opgaven in de nationale economie en leefomgeving een ander zichtjaar: het CPB rapporteert uitkomsten voor 2025, het PBL voor 2030. Daarnaast kan het zijn dat partijen niet aan beide doorrekeningen deelnemen.

In deze notitie gaan we in op de aansluiting tussen beide analyses. Hoofdstuk 2 verkent de eigenheid van en mogelijke relaties tussen de analyses en de mogelijke effecten daarvan op de uitkomsten. De focus ligt op de kostenkant van beleid en het effect op koopkracht, omdat daar de verschillen tussen beide analyses naar verwachting het meest naar voren komen.

Daarnaast zijn er verschillen in het basispad, zowel qua veronderstelde economische ontwikkeling als qua beleidsuitgangspunten. Hoofdstuk 3 gaat in op deze verschillen, waarom ze er zijn en hoe ermee omgegaan kan worden dat de uiteindelijke analyses zo goed mogelijk op elkaar aansluiten.
 

Contactpersonen

Photo of Bert Smid
Bert Smid +31 6 11594311 Lees verder

Contactpersonen

Photo of Diederik Dicou
Diederik Dicou +31 6 22827239 Lees verder
Sander van Veldhuizen Lees verder

Lees meer over